Editing an English language documentHeb jij je verhaal al af en wil jij toetsen of je verhaal in de smaak valt? Misschien ben je een dromer en dróóm je van het moment dat je verhaal af is. Dat euforische gevoel overspoelt je als de onzekerheid toeslaat. Want hoe weet je of het goed genoeg is? Hoe weet je of je geen dingen over het hoofd gezien hebt? Je zit inmiddels zo in het verhaal, dat het lastig is het zelf te bepalen. Het liefst wil je het aan een ander vragen…

 

Waarom laat je je verhaal proeflezen?

Als je er niet zeker over bent of jouw verhaal goed genoeg is, dan kun je het laten lezen aan een ander. Dat is natuurlijk retespannend en je zult er zeker drie slapeloze nachten over hebben voordat je het aandurft. Wat als je door jouw tunnelvisie niet meer kunt achterhalen of je iets hebt gemist? Die kans is groot. Daarom kun je na die slapeloze nachten toch beter bekijken wie je benadert om jouw verhaal van nuttige feedback te voorzien.

Iedereen is natuurlijk anders en op basis van je ervaringen, opgedane kennis en ontwikkelde vaardigheden kijk je op een bepaalde manier naar het leven. Dit vormt de basis voor je referentiekader. Iedereen heeft dus een ander referentiekader, waardoor niemand hetzelfde boek twee keer leest. Wat de een een verschrikkelijk slechte Young Adult vindt, is voor de ander een parel. Weten jullie nog door hoeveel uitgeverijen J.K. Rowlings Harry Potter and the Philosopher’s Stone is afgewezen voordat een het aandurfde het te publiceren? My point exactly.

Als schrijver heb je niet in de hand hoe mensen je verhaal lezen en dat is ook niet nodig. Wel kun je ervoor zorgen dat er geen fouten in staan. Laat je verhaal lezen door mensen die anders zijn dan jij en onderling van elkaar verschillen. Zij zien dingen anders dan jij en kunnen je behoeden voor fouten of suggesties doen om je verhaal te verbeteren.

 

Hoe selecteer je proeflezers voor je verhaal?

Maar je kiest natuurlijk niet zomaar iemand die je in vertrouwen jouw manuscript toestuurt. Je wilt wel zeker weten dat je manuscript in goede handen is. Daarom is het verstandig proeflezers te selecteren die tezamen een evenwichtige groep vormen. En dat is nog niet zo makkelijk.

Zoals eerder gezegd is iedereen anders en daar kun je als schrijver gebruik van maken. Schrijvers bestuderen mensen vaak om die input te gebruiken om hun gecreëerde personages levensecht over te laten komen. Het is dus niet gek dat je een oog hebt psychologie en mensen kunt selecteren op hun persoonlijke kenmerken. Kies bijvoorbeeld iemand die je kunt omschrijven als een gevoelsmens en iemand die erg rationeel is. Kies iemand die oog heeft voor verhaal en iemand die taalkundig is ingesteld.

Wellicht heb jij een verhaal geschreven met een onderwerp waarover jij geen expert bent en kun je het laten lezen door iemand die wel een expert is op dat gebied. Het is dus helemaal afhankelijk van het soort verhaal. Al die verschillende invalshoeken leveren waardevolle feedback op verschillende vlakken.

 

Hoe benader je proeflezers?

Als je aan iemand vraagt of diegene je verhaal wil proeflezen, dan is het belangrijk dat je aangeeft wat jouw verwachtingen zijn. Waar wil je dat hij of zij op let? Als je specifiek aangeeft wat jij van je proeflezer verwacht, dan weet je zeker dat je feedback krijgt waar jij wat mee kunt.

Het is ook verstandig om een deadline te stellen. Dat hoeft geen harde deadline te zijn, immers maakt een dag of twee later niet veel uit, maar jij wilt natuurlijk zo snel mogelijk verder. Zo heb je zelf in de hand wanneer je weer verder kunt met je verhaal. Natuurlijk houd je er wel rekening mee dat je proeflezer de tijd heeft om er zonder al te veel haast naar te kijken.

Bovenal is het belangrijk respectvol te blijven naar je proeflezers. Het kan pijnlijk zijn als je kritiek krijgt op je geesteskindje, maar onthoud dat je proeflezer het beste met je voor heeft. Het is opbouwende feedback en hoewel het best lastig kan zijn om daarmee om te gaan, is het belangrijk te blijven lachen en te beseffen dat je straks weer gegroeid bent als schrijver.

2 reacties op Schrijfwedstrijd – Waarom proeflezers je verhaal beter maken

  • Mooi stukje, bij mij is echter het probleem niet dat ikzelf zenuwachtig ben over proeflezers, maar dat ik nauwelijks mensen kan vinden die de tijd, zin en kunde hebben om effectief te proeflezen.
    Als ik denk aan het uitgelekte boek van Twilight schrijfster Stephanie Meyer of aan mensen die mijn proeflezer om hun ongeedite versie vragen omdat ze het boek van mij niet willen kopen/vragen, dan ben ik nogal selectief en laat ik niet zomaar een vreemde lezen.

    Nog een tip: Geef je proeflezers idd de tijd, maar ook een deadline, anders ben je zo een half jaar verder voordat je zelf weer aan de gang kunt gaan.

  • Zeer goed artikel. Ik ben zelf relatief vaak proeflezer en vind het belangrijk dat er gelet wordt op de spel- en grammaticale fouten. Als lezer vind ik het afschuwelijk als er een boek voorbij komt waaraan je duidelijk merkt dat er geen (of weinig) proeflezers aan te pas zijn gekomen.
    Uiteraard moet je er dan als (beginnend) auteur ook tegen kunnen dat er kritiek komt, zoals je zelf in het artikel al aangaf. Het is mij al voorgevallen dat ik een auteur wees op enkele spelfouten en dat hij me dan een ellenlange mail terugstuurde waarin hij mij uitmaakte als een ‘proeflezer van niets, zonder appreciatie voor de kunst van het schrijven’ en meer van dat. Zo hoeft het dan ook weer niet 😉
    Al bij al heb ik nog geen spijt van het “proeflezerschap” en wanneer mijn manuscript eindelijk klaar is, zal ik ook zeker niet twijfelen om een aantal proeflezers aan te stellen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!
* is verplicht
Bezoek de Young Adult Shop
Volg ons op Twitter
Vind ons op Facebook